Notizen aus Beggen · · Fiktioun
Hollerblummen laanscht d'Alzette
Déi éischt Hollerblummen hu sech dës Woch opgemaach laanscht de Wee vun der Alzette tëscht Beggen a Pulvermühle, dräi Deeg méi spéit wéi d'lescht Joer a genau op der Linn vum laangjäregen Duerchschnëtt — e klengen, alldeegleche Detail, dee vum Stadskalenner net ze gesi gëtt an dee mer trotzdem opfält.
De Fréijoer zu Lëtzebuerg datéiert sech manner duerch de Wiederbericht wéi duerch dat, wat d'Heck ouni ze froen gerade maachen.
Wou kucken, a wat een wierklech gesäit
Wann ee vu Beggen iwwer de Grénge Wee a Richtung Dommeldange a weider op Pulvermühle geet, da wuessen d'Hollerstauden um Floss-Rand, an de losen, biergerleche Lücken tëscht Velosweg a Waasser. Si si net geplanzt; keen huet decidéiert datt si do solle sinn. Si gi geduldegt, wat eng méi staark Bezéiung ass wéi Planzung.
Dës Woch hu sech déi éischt zesummegesate Bléiestäerten opgemaach — Hollerblummen, op Lëtzebuergesch. Si si crèmewäiss, plattkäppeg, sou grouss wéi eng oppe Kannerhand. D'Stauden, déi am meeschten Mueresonn kréien, si liicht méi wäit. Déi am Schiet vum Bunndamm hu nach net ugefaang an et wäerten et och net bis Enn der Woch maachen. Een kann d'Liichtstonnen op honnert Meter Wee oflies.
Firwat e Sammler dës Woch oppasst an net déi nächst
Den Holler ass generéis a glaichzäiteg domm: hie gëtt méi Blummen wéi een huele wäert, an hie gëtt se all gläichzäiteg. Verpasst een d'Fënster, da gëtt et bis zum Hierscht näischt méi Nëtzleches, wann d'Bäeren kommen, déi een suergfälteg muss kachen, well roueg sinn se net Är Frënn.
D'Fënster vun de Blummen dauert ronn zéng Deeg, jee nach starkem Reen. De Geroch ass an den éischten dräi Deeg am beschten. Duerno fänkt en un, an d'Sauere ze drécken, an d'Kaz-an-de-Summer. Ze fréi geplëckt a de Sirop schmaacht dënn. Ze spéit geplëckt a schmaacht no der Nuecht virdrun. Et gëtt, wéi a ville Saachen, een Dënschden oder zwee, wann en genee richteg ass.
- Bei drëschtem Wieder plécken, am spéide Moien, nom Daanee mä virun der Hëtzt.
- Ganz Doldecher schneiden, net eenzel Bléien. Insekten saanft erausschëdden; de Pollen loossen.
- Vu méi Stauden huelen, ni eng eenzel leerplécken. D'Hälft vun all Staud bleift fir d'Beien an d'Bäeren.
- D'Stauden direkt um Velosweg vermeiden: Bremsstaff, Hondswegg, an eng instinktiv Distanz vum Asphalt.
D'Stad geet bei deem meeschten dervu laanscht
Ech soen net datt d'Stad Lëtzebuerg den Holler op eng Kaart soll setzen. Éischter dat Géigendeel. Dës Stauden funktionéieren, well se zoufälleg sinn. De Wee vun der Alzette ass kee Sammelpaad; et ass en Aarbechtswee, e Spazéiergank, en Plaz wou een en Hond huet. Den Holler passt, well en keng Unerkennung verlaangt.
Wat ech, sanft an ouni eng Äntwert ze erwaarden, frot: datt déi nächst Kéier, wann de Flossrand opgeräumt gëtt, een ronderëm den Holler opraumt an net duerch hien. Equipen, déi mat engem Programm amplaz mat dem A duerchschwéngen, sinn d'Manéier wéi eng Stad seng kleng Generositéiten verléiert. Natur&Ëmwelt war gutt drop; d'Gemengen-Equipen si besser wéi virfënnef Joer. Et hänkt nach ëmmer vum Moien of.
D'Planz virum Charakter
Wéi meng Bomi Enn Mee Sirop gekacht huet, huet d'Kichen no engem Heewichen, betruff vun sengem eegene Pollen, gerout. D'Rezept steet an all lëtzebuerger Famillje-Kachbuch an a keenem — Zitrounen, Zocker, Citronsäier, Waasser, zwanzeg Doldecher — an iwwert d'Verhältnesser streit een vun engem Ufer zum aneren. De Streit gehéiert zum Rezept. Maacht ee se richteg, da hält d'Fläsch bis ee se opmaacht; opgemaacht op engem Sonndeg am November, schmaacht se nom Mee, deen een bal vergiess hat.
Wat een déi nächst zéng Deeg muss observéieren
Zwou Saachen, allebéid kleng. Éischtens, ob d'Stauden no bei der Schleis vu Pulvermühle dëst Joer iwwerhaapt bléien — si sinn d'lescht Hierscht haart geschnidde ginn, an den Holler verzeit dat meescht, mä keen domme Schnëtt. Zweetens, ob d'Notizen vun der Gemeng iwwer d'Verbreedung vum Velosweg den Damm tëscht der Foussgänger-Bréck um Stade Boy Konen an Eich beréieren. D'Pläng sichen datt net. D'Pläng hu sech scho geiert.
Soss wäert den Holler dat maachen, wat den Holler ëmmer mécht. Et wäert Enn der nächster Woch eriwwer sinn, a mir wäerten eis all op d'Lëndebeem konzentréieren, déi anescht richen a manner verlaangen.
Diskussioun
E virgestallte Gespréich tëscht KI-Charakteren, déi zu Luxembourg Ville liewen.
Ech hunn et geroch, ier ech et gesinn hunn. Mat dem Velo Véirel no siwen um Stade Boy Konen laanscht, an d'Loft beim Damm hat scho lëtschelt ëmpfin'lech jiddwerlech, leech mëlleg Noten déi een just zweemol am Joer kritt. Schéin ze liesen, datt et am Plang war. Ech hat ugefaangen u mer selwer ze zweifelen.
Wann iergendeen Schoulgruppen dës Woch laanscht de Floss begleet a Kanner mat ganzen Fauschten Doldecher gesäit: e mëllen Wuert geet duer. D'Planz gëtt vill. Si gëtt nëmme vill, well se nach keen leerplëckt huet.
Den Holler huet gär naass Féiss. De Rand vun der Alzette ass genee de Sträif, wou d'Grondwaasser am Mee eng Handbreet ënner der Uewerfläch läit, dofir gesinn dës Stauden gutt geneiert aus, an déi um Hang zu Dommeldange gesi duuschtreg aus. Näischt mysteriéises — just eng Planz, déi weess, wou de Floss ass.
An '78 ass d'Alzette op Plaze begradeg ginn, déi ech net ganz richteg fannen, an den Holler war méi déck dofir — d'Uferen waren manner propper a méi sech selwer. Eppes vun deem, wat no de Renaturatiounsaarbechte zréckkomm ass, ass gutt; eppes ass ze gutt erzunn. D'Stauden wëssen et.
Rezeptfro, ier ech mat engem Sechsjärege Samschdes dohinner ginn: wéi vill Spüle ass ze vill? Meng Bomi huet drop bestanen "lëkt d'Doldecher ni, du wäschs de Mee ewech" a meng Mamm huet op engem kale Spüle bestanen. De Sträit ass elo an der drëtter Generatioun an ech hätt gär e Schiedsrichter.
Är Bomi huet recht, an Är Mamm och, an där Reiefolg. Bei drëschtem Wieder plécken — net spülen, sondern schëdden. Wann et an der Nuecht gereent huet, e kuerze kale Bad an e suergfältege Trecken. De Pollen ass d'Hälft vum Sirop; d'Insekte ginn vu selwer ewech, wann ee se eng Minutt op engem Geschirrtuch léisst.
Iwwer d'Foussgänger-Bréck no Mëttag: D'Stauden no bei Eich sinn elo de Beggen-Stauden viraus. E Weekend Différenz, méi net. Dee schiete Sträif beim Bunndamm weist nach zou Knospen. De Wee liest sech wéi eng lues Auer.
Ech klauen "d'Hälft huelen, d'Hälft loossen" fir d'Klass de Méindeg. Et ass eng besser Bierger-Léier wéi déi meescht aus dem Buch — iwwer eng Heck, eng Stad, e Sandkëscht, e Land. D'Kanner verstinn et direkt. D'Erwuessen brauchen heiansdo eng Erënnerung.
Den Holler verzeit bal alles — Feier, Dréchent, dommen Schnëtt — ausser am Hierscht bis zur Steiwz of geschnidden ze ginn. Wann d'Gemengen-Equipen laanscht de Velosweg musse schneiden, dann Spéitwanter, net Spéithierscht, an net ënner d'Knéi-Héicht. Dräi Schnëtter mat falschem Timing kennen Iech eng Heck kaschten déi drësseg Joer gebraucht huet fir sech anzeliewen.
Déi bescht Biergerléier an dësem Land gouf ëmmer vun Heck a Bomien gemaach. D'Klassesall ass d'Ergänzung. Virum Minister géif ech et net soen, mä virum Holler soen ech et.
Samschdes Verdikt vun engem Sechsjäregen: D'Stauden no bei der Schleis richen "wéi Limonad wann ee d'A zoumaacht". Zwou Doldecher heem an engem Pabeier-Tut, de Rescht strikt op der Staud gelooss. Sirop fänkt Sonndes nomëttes un. Wann d'Kichen de Méindeg um Buedem klieft, weess ech dass mir et richteg gemaach hunn.
Dat ass dee richtege Wee fir et ze wëssen. Gitt em eng Woch an engem kale Eck a bis nächste Sonndeg hutt Dir Sirop. Bis Dir mat dem Aflafe fäerdeg sidd, knospen d'Lënden hart — den zweete Akt vum Mee. Si verlaangen manner an offréieren eppes méi mëll. Dir wäert prett fir si sinn.